NIEUWE TRANSPORTWETGEVING

Nieuwe transportwetgeving heeft grote impact op de paardensector

Op 15 juli jl. keurde de Europese Commissie het zogenaamde Mobility Package goed (EU Verordening 2020/1054). Dit is een nieuwe wetgeving voor het wegtransport waarbij een aantal bestaande Europese reglementeringen worden gewijzigd, geüpdatet of verduidelijkt.  Dit Mobility Package is vooral bedoeld om ongelijkheid en concurrentievervalsing tussen verschillende lidstaten tegen te gaan (bv via zogenaamde postbusbedrijven in goedkopere landen), alsook het misbruik van goedkopere arbeidskrachten uit vooral Oost-Europese lidstaten tegen te gaan (sociale dumping). 

De publicatie gebeurde op 31 juli 2020, wat betekent dat de nieuwe regelgeving reeds op 20 augustus in werking treedt, andere wijzigingen gaan pas in vanaf 22 februari 2022 of 1 juli 2026.  

Alhoewel de gewijzigde wetgeving eerder van toepassing is op het beroepsgoederenvervoer (rij- en rusttijden, cabotage, toegang tot het beroep, etc.…), zijn er toch een tweetal wijzigen die echt verstrekkende gevolgen hebben voor paardenvervoer. We beperken ons hier tot deze twee laatste: het begrip “niet-commercieel goederenvervoer” alsook de aanpassing van de gewichtsklasse. 

Commercieel goederenvervoer 

Al jaren zorgt het begrip “niet- commercieel goederenvervoer” voor verwarring aangezien dit in de verschillende EU-lidstaten anders wordt geïnterpreteerd. Europees geldt tot op heden dat voertuigen (of combinaties) van minder dan 7,5 ton vrijgesteld zijn van rij-en rusttijden indien het om “niet-commercieel vervoer”’ gaat. 
Maar wat bedoelt men nu precies dat “niet-commercieel goederenvervoer”?  
In België werd hier steeds tolerant mee omgesprongen en wordt algemeen aangenomen dat enkel het vervoer uitgevoerd door transportondernemingen en/of voor rekening van derden onder de categorie ‘commercieel goederenvervoer’ valt en de rest zou dan aanzien worden als ‘niet-commercieel’. Niets is minder waar en ook in de ons omliggende landen (Duitsland, Frankrijk, …) werd dit veel breder gezien: elk transport waarvoor een vergoeding wordt ontvangen - hetzij financieel, hetzij in een andere vorm – wordt geïnterpreteerd als ‘commercieel’. 
Lady Europa heeft nu duidelijkheid geschept in deze wirwar en het begrip “niet-commercieel vervoer” als volgt gedefinieerd: “elk ander vervoer over de weg dan vervoer voor rekening van derden of voor eigen rekening, waarvoor géén directe of indirecte vergoeding wordt ontvangen en dat geen directe of indirecte inkomsten genereert voor de bestuurder van het voertuig of voor anderen en géén verband houdt met een beroeps- of handelsactiviteit”. 
Met andere woorden: er mag géén enkele link met professionele of commerciële activiteiten zijn en er mag géén enkele vergoeding rechtstreeks of onrechtstreeks worden voorzien, noch voor de bestuurder, noch voor de eigenaar van het voertuig.   
Concreet betekent dit dat elk Belgisch voertuig met een laadvermogen van 500 kg of meer (zie onder) dat ingeschreven staat op een vennootschap, straks ook hier aanzien wordt als commercieel en dus zullen estuurders gaan zich moeten houden aan de rij- en rusttijden en de vervoerswetgeving. Idem indien ijvoorbeeld een groom, die tewerkgesteld is op uw fok- of sportstal, en het voertuig bestuurd: hij of zij zal dat immers niet gratis doen en dus bent u niet langer ‘niet-commercieel’. 
Weet ook dat bij elke deelname aan een wedstrijd of prijskamp waar iets te winnen valt (prijzengeld én prijzen in natura) er géén gebruik kan gemaakt worden van de vrijstelling voor niet-commercieel vervoer, aangezien er sprake is van indirecte vergoeding – zelfs ook indien u helaas niet in de prijzen valt (de intentie is in principe al voldoende).  
Enkel de particulier, die een voertuig bestuurt dat ingeschreven is op zijn/haar privé naam (dus zonder BTW-nummer of handelsregister) en zijn eigen paard(en) verplaatst voor recreatieve doeleinden (bv bos- of strandwandeling, vakantie, …) zal nog als ‘niet-commercieel’ worden beschouwd en op voorwaarde dat het een voertuig betreft met een MTM van maximaal 7,5 ton.  
Vraagt hij echter aan een werknemer of vriend om, tegen een vergoeding dit voertuig te besturen (een spreekwoordelijke spaghetti ter compensatie is in principe al voldoende), dan is er opnieuw een commercieel karakter en moet ook hij voldoen aan de vervoerswetgeving en de rij-rusttijden bepalingen! 
Wie als particulier een paard verkoopt (aangenomen wordt dat dit slechts uitzonderlijk of sporadisch gebeurt) en dit paard gratis aflevert bij de koper, krijgt an sich géén vergoeding voor het transport en zou wél nog als niet-commercieel kunnen beschouwd worden.  Let wél: dit laatste is slechts een persoonlijke interpretatie en de toekomst zal moeten uitwijzen hoe de rechtspraak en controlediensten dit zullen interpreteren. 
Er is wel een vrijstelling voorzien voor voertuigen van minder dan 7,5T die binnen een straal van 100km rond de onderneming worden ingezet – ook voor commerciële activiteiten - maar op voorwaarde dat de bestuurder dit niet als hoofdactiviteit uitvoert (het vervoer is dus “bijzaak”). 

Verlaging gewichtsklasse 

Op Europees vlak worden voertuigen (of voertuigcombinaties) tot aan 3,5 Ton momenteel niet onderworpen aan de rij- en rusttijden.  Vanaf 1 juli 2026 wordt die grens echter teruggebracht naar 2,5 ton en voldoen de huidige 2-paards voertuigen die gekeurd zijn tot aan 3,5 ton niet langer aan de vrijstelling! 
Concreet betekent dit dat je wel nog kleinere types paarden en/of pony’s (minder dan 500 kg) mag vervoeren, neem je er twee aan boord of heb je een sportpaard (dat meestal meer dan 500kg weegt), dan moet je voldoen aan de transportwetgeving zoals die geldt voor alle voertuigen met een MTM van meer dan 3,5T. 
Aangezien Europa eist dat er ook meer én strengere controles worden uitgevoerd, vermoeden we dat in de toekomst de 2-paards wagens regelmatig ter controle aan de kant zullen worden gezet, dit zowel in binnen- en buitenland. Hou er rekening mee dat (bijna) alle bestaande voertuigen voor paardentransport (zelfs trailers) een laadvermogen hebben van meer dan 500 kg en dus zijn deze bijna allemaal in overtreding! Inventieve constructeurs gaan straks ongetwijfeld met voertuigen op de markt komen met een gewichtsbeperking tot 2,5 Ton (Europa) of een laadvermogen van max 500 kg (België). 
Weet ook dat alle voertuigen (en voertuigcombinaties) die dan een laadvermogen hebben van 2,5 
Ton of meer verplicht moeten uitgerust worden met een tachograaf – tenzij u dat voertuig enkel 
en alleen gebruikt voor niet-commercieel vervoer (zie boven). 

België vs. Europa 

Zoals boven reeds vermeld, geldt de vervoerswetgeving in Europa dus vanaf 3,5 ton voor de rij- en rusttijden (nogmaals: 2,5 ton dus vanaf 1 juli 2026). 
België is echter strenger dan Europa: bij ons geldt de vervoerswetgeving, inclusief de vergunningsplicht als beroepsvervoerder en het toepassen van de rij- en rusttijden wetgeving, vanaf het ogenblik dat u een voertuig bestuurd vanaf 500 kg laadvermogen voor commerciële doeleinden!  Dit is bij ons helaas véél te weinig bekend, zeker in paardenmiddens gezien de vele 2-paards wagens die op onze wegen te vinden zijn. Laat ons eerlijk zijn: tegen deze wet wordt momenteel massaal gezondigd. 

Wat met onze rijbewijzen? 

Het huidig rijbewijs categorie B laat u toe om voertuigen te besturen (eventueel met 
aanhangwagen) met een MTM tot aan 3,5 Ton.  De verlaging naar 2,5 ton zal gelukkig geen nieuw rijbewijs vergen. U zal dus met een klassiek rijbewijs categorie B nog steeds alle voertuigen kunnen besturen tot aan 3,5 ton.  Gebruikt u na 1 juli 2026 nog steeds uw huidige 2-paards wagen met een MTM van 3,5 ton?  Besef dan dat u kosten zal moeten doen om én een tachograaf in te bouwen én u in regel te stellen met de vervoerswetgeving, inclusief een bestuurderskaart voor uw tachograaf, én de rij- en rusttijden zal moeten respecteren.   

Tenslotte nog even herhalen dat de nieuwe interpretatie van commercieel vervoer pas in gaat op 22 februari 2022, de verlaging van de gewichtsklasse wordt van kracht op 1 juli 2026. U hebt dus nog even de tijd om uw zaken op orde te stellen. 

Veel succes! 

 

Filip Vande Cappelle, 
European Horse Services 
www.ehs.be 

 

Met dank aan Mevrouw Freija Fonteyn, hoofd juridische dienst en adjunct-directeur Transport & 
Logistiek Vlaanderen – www.tlv.be

Auteur: Filip Vande Cappelle • Bron bericht: www.tlv.be • Bron foto: EHS
« ga terug